อาการออฟฟิศซินโดรม ปวด คอ บ่า ไหล่
อาการ : มีอาการปวดบริเวณคอบ่าสะบักจนถึงหลัง บางครั้งมักมีอาการร้าวขึ้นศีรษะ กระบอกตา กราม ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดมานานเรื้อรัง มักพบอาการปวดร้าว/ชาไปที่แขนและนิ้วมือร่วมด้วย ความเสี่ยงในอนาคตคนไข้มีโอกาสเป็นกระดูกสันหลังคอเสื่อมได้ เนื่องจากกล้ามเนื้อช่วงคอบ่าสะบัก มีจุดเกาะที่กระดูกคอ เมื่อกล้ามเนื้อตึงตัวมากจึงเกิดแรงดึงที่กระดูกทำให้เกิดแรงดึงที่กระดูกคอ ช่องว่างระหว่างคอลดลง เกิดการเสียดสีของกระดูก อาจจะเกิดพวกหินปูนเกาะรอบๆกระดูกคอได้
สาเหตุ : – สรีระร่างกาย : ขณะนั่งทำงานถ้าอยู่ในท่าทางหน้ายื่นไปข้างหน้า (forward head) ไหล่ห่อ (round shoulder) ทำให้กล้ามเนื้อช่วงบ่าสะบักต้องทำงานหนักขึ้น เพื่อดึงคอบ่าสะบักกลับมาอยู่ในแนวปกติ
- ปัจจัยภายนอก : การทำงานที่มีการเกร็งของกล้ามเนื้ออยู่ในท่าเดิมเป็นระยะเวลานาน โดยไม่ค่อยมีการเปลี่ยนอิริยาบถหรือยืดคลายกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้อขมวดตัวเป็นปม เกิดการสะสมของของเสีย ทำให้การไหลเวียนเลือดไปยังกล้ามเนื้อมัดนั้นลดลง ระยะเวลาต่อมาจึงเกิดเป็นจุดกดเจ็บ คนไข้จึงรู้สึกปวด อาการเหล่านี้ไม่ได้พบในผู้ป่วยที่ทำงานนั่งหน้าคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่ยังพบในคนไข้ที่ทำงานมีการใช้งานแขนซ้ำๆ หรือเกิดการเกร็งตัวในท่าเดิมนนาน เช่น แม่ค้าทำอาการ ช่างซ่อมรถ เซลล์ เป็นต้น
แนวทางการรักษา
- ในระยะแรกที่คนไข้มีอาการปวดมาก : ใช้เครื่องมือและการรักษาโดยการใช้มือในการคลายกล้ามเนื้อและเพิ่มการไหลเวียนเลือด เช่น
- การใช้แผ่นประคบอุ่น (Hot pack)
- คลื่นเสียงความถี่สูง (ultrasound)
- เลเซอร์กำลังสูง (High power laser)
- การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ (stretching)
- ในกรณีของคนไข้ที่มีการยึดติดของกระดูกคอร่วมด้วย ต้องมีการดัดขยับข้อต่อ (mobilization) เพื่อเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวให้มากขึ้น
- การตระหนักรู้ตัวเอง : การปรับเปลี่ยนท่าทางขณะการทำงาน เช่น ไม่นั่งหน้ายื่น หรือไหล่ห่อ เพื่อไม่ให้กล้ามเนื้อทำงานหนักขึ้น การปรับเปลี่ยนอิริยาบถ ไม่นั่งทำงานนาน (แนะนำให้เปลี่ยนท่าทางทุก 45 นาที ถึง 1 ชั่วโมง)
- เมื่ออาการปวดดีขึ้น : แนะนำให้คนไข้ออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เช่น การออกกำลังกายแบบเกร็งค้าง (isometric exercise)
การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความมั่นคงของกล้ามเนื้อสะบัก (scapular stabilization)
เมื่อกล้ามเนื้อมีความแข็งแรงความทนทานมากขึ้น คนไข้จะสามารถกลับไปชีวิตประจำวันได้ดีกว่าเดิม เช่น สามารถนั่งทำงานนานได้มากขึ้นโดยที่ไม่มีอาการปวด